ΙΣΤΟΡΙΑ Β΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ

Μέρος ΙΙ, Ενότητα 1 [σ. 16-18]

Ο Ιουστινιανός και το έργο του.

Iουστινιανός Α΄527-565
[από το ψηφιδωτό στην εκκλησία San Vitale στη Ραβένα της Ιταλίας]


Η βυζαντινή αυτοκρατορία επί Ιουστινιανού Α΄ [527-565]



Μεταναστεύσεις γερμανικών φύλλων & Ούννων τον 5ο αιώνα


τα γερμανικά φύλα εξαπλώνονται στη δυτική Ευρώπη

Διαμήκης τομή της Αγίας Σοφίας


H Αγία Ειρήνη στην Πόλη. Ο πρώτος ναός "βασιλικής μετά τρούλου", του 360 μ.Χ.

Σημαντικές ημερομηνίες

Flavius Petrus Sabbatius Iustinianus Augustus [Ιουστινιανός Α΄ 527-565]
529 αναστολή της λειτουργίας της Νεοπλατωνικής Ακαδημίας
532 Στάση του Νίκα
534 ολοκλήρωση της συλλογής της νομοθεσίας αστικού δικαίου
537 ολοκλήρηση του ναού της Αγίας του Θεού Σοφίας
553 Ε΄ Οικουμενική Σύνοδος [καταδίκη του μονοφυσιτισμού]
563 συνθήκη των Βυζαντινών με τους Πέρσες

Λεξιλόγιο

αψίδα: καμάρα, πύλη της οποίας το πάνω μέρος έχει σχήμα τόξου
βασιλική: χριστιανικός ναός ορθογώνιου σχήματος
Βελισάριος: στρατηγός που κατέστειλε τη στάση του Νίκα
Βένετοι: ένας από τους "δήμους" [φατρίες] της Κωνσταντινούπολης, χρησιμοποιούσαν το κυανό [βαθυγάλαζο] χρώμα
δήμος: οργανωμένη ομάδα λαού στη βυζαντινή Κωνσταντινούπολη
διάκοσμος: διακόσμηση
εθνικός: ειδωλολάτρης
Εισηγήσεις: εγχειρίδιο για τους φοιτητές της Νομικής
Ιωάννης Καππαδόκης Έπαρχος Πραιτωρίων της Ανατολής (Praefectus Praetorio Orientis)
κάλλος: ομορφιά
κάτοψη: σχέδιο κτιρίου, που δείχνει πώς φαίνεται από επάνω σε οριζόντια τομή
κίονας: στύλος που στηρίζει την οροφή
κιονόκρανο: το ανώτατο τμήμα ενός κίονα
κλίτος: επιμήκης διαίρεση της βασιλικής
μανδάτωρ: δημόσιος κήρυκας
Μονοφυσίτης: οπαδός της αίρεσης που δέχεται ότι ο Χριστός έχει μόνο θεία φύση
Νεαραί: νέοι νόμοι που εκδόθηκαν μετά το 534 μ.Χ., πλέον και στα ελληνικά
Πανδέκτης: συλλογή γνωμών κλασικών Ρωμαίων νομομαθών
πεσσός: τετράγωνος κίονας για στήριξη
πληθώρα: αφθονία
τέθριππο: άρμα που σέρνουν τέσσερα άλογα
Τριβωνιανός: κοιαίστωρας, νομομαθής
υπερβατικός: που βρίσκεται έξω από τα όρια της εμπειρικής γνώσης
φατρία: ομάδα ανθρώπων που προωθεί τα δικά της συμφέροντα
Χαλκηδόνιος: ορθόδοξος, οπαδός της Δ΄ Οικουμενικής Συνόδου 451 μ.Χ.

λατινικό λεξιλόγιο

Codex Iustinianus Ιουστινιάνιος Κώδικας [νόμων]
Corpus Iuris Civilis Συλλογή Νόμων Αστικού Δικαίου
Digesta Πανδέκτης
globus cruciger σφαίρα που φέρει σταυρό [χριστιανικό σύμβολο]
Instituta Εισηγήσεις
magister militum αρχιστράτηγος
Novellae constitutiones Νεαραί
quaestor: κοιαίστωρ ["υπουργός" δικαιοσύνης]
reconquista αποκατάσταση του οικουμενικού Ρωμαϊκού Κράτους

Χρήσιμοι ιστότοποι

Justinian I [wikipedia]
Byzantine art as propaganda: Justinian & Theodora at Ravenna
Catholic Encyclopedia. Justinian I [527-565 AD]
Byzantine art. Justinian & his attendants.
The byzantine state under Justinian I. [The Metropolitan Museum of Art]
The age of Justinian the Great
τουριστικός οδηγός της βασιλικής San Vitale στη Ραβένα της Ιταλίας
Fifth Ecumenical Council [also known as the Second Council of Constantinople] 553 AD
Έκλεισε η νεο πλατωνική ακαδημία το 529;
Proclus Lycaeus 8 February 412 – 17 April 485 [φιλόσοφος νεο-πλατωνικής ακαδημίας]
Damascius Δαμάσκιος (c. AD 458, died after AD 538) τελευταίος σχολάρχης της νεο-πλατωνικής Ακαδημίας των Αθηνών
επίσημη ιστοσελίδα της ΑΓΙΑΣ ΣΟΦΙΑΣ
περιήγηση στην Αγία Σοφία
τρισδιάστατη περιήγηση στην Αγία Σοφία
Agia Sophia Architecture
Ανθέμιος ο Τραλλιανός [αρχιτέκτονας που σχεδίασε τον τρούλο της Αγίας Σοφίας]
μαθητική εργασία για τη Στάση του Νίκα

Βιβλιογραφία

Radic Radivoj Δήμοι της Κωνσταντινούπολης
ΠΡΟΚΟΠΙΟΣ ΑΠΟΚΡΥΦΗ ΙΣΤΟΡΙΑ PROCOPIUS OF CAESARIA THE SECRET HISTORY
Ιωάννης Μαλάλας (491-578), συνέγραψε τη Χρονογραφία
Jarry, J. (1960). __Hérésies et factions à Constantinople du Ve au VIIe siècle.__Syria. Archéologie, Art et histoire. Année 1960. Volume 37. __Numéro 37-3-4__ pp. 348-371
__http://www.persee.fr/web/revues/home/prescript/article/syria_0039-7946_1960_num_37_3_5492__